Foto illustrativo

Betimi i besnikërisë ndaj Republikës përfaqëson momentin kulmor, solemn dhe juridikisht vendimtar të të gjithë procesit të fitimit të shtetësisë italiane. Ai nuk është një thjeshtësi formale ceremoniale apo një akt pastër simbolik, bur një kusht pezullues i efikasitetit (condizione sospensiva di efficacia) të dekretit të lëshimit të shtetësisë.

​Natyra juridike: Kusht efikasiteti

Prefekti ose Presidenti i Republikës nënshkruajnë dekretin që akordon shtetësinë, por ai vendim mbetet “inert” (pa efekte) deri në momentin e betimit. Institucioni juridik italian e konsideron betimin si një akt juridik në sens të rreptë, unilateral dhe receptiv. Rëndësia e tij sanksionohet nga një afat kohor i prerë dhe i ngurtë i përcaktuar në Nenin 10 të Ligjit nr. 91/1992:
​”Dekreti i lëshimit të shtetësisë nuk ka asnjë efekt nëse personi i interesuar nuk bën, brenda gjashtë muajve nga njoftimi i vetë dekretit, betimin se do t’i jetë besnik Republikës dhe se do të respektojë Kushtetutën dhe ligjet e Shtetit”.

​Nëse muaji i gjashtë kalon pa u kryer betimi (përveç rasteve të dëshmuara dhe mjaft të rralla të forcës madhore), dekreti humbet përgjithmonë efikasitetin e tij. Kërkuesi dekadon nga e drejta e fituar dhe e gjithë procedura administrative anulohet, duke e detyruar atë ta rifillojë aplikimin nga e para.

​Momenti i fitimit të statusit (Status Civitatis)

Nga cili moment ekzakt konsiderohesh zyrtarisht shtetas italian? Përgjigjja juridike është e prerë: nga ora 00:00 e ditës pasardhëse të asaj në të cilën është bërë betimi.
​Deri në ditën e betimit, personi ruan në të gjitha aspektet statusin e shtetasit të huaj (me detyrimet përkatëse që lidhen me lejen e qëndrimit). Ditën pasardhëse ndodh ndryshimi i plotë i status civitatis, gjë që sjell gëzimin e menjëhershëm të të drejtave politike (të drejtën për të votuar dhe për t’u zgjedhur) dhe civilo-administrative të rezervuara për shtetasit italianë.

​Profili shkakor (Profilo causale): Besnikëria dhe përkatësia

Nën aspektin dogmatik, betimi shpreh lidhjen e besnikërisë që bashkon individin me Shtetin, parim ky i sanksionuar edhe nga Neni 54 i Kushtetutës Italiane (“Të gjithë shtetasit kanë detyrimin t’i jenë besnikë Republikës dhe të respektojnë Kushtetutën dhe ligjet e saj”).
​Përmes formulës së shqiptuar përpara Nëpunësit të Gjendjes Civile (Ufficiale dello Stato Civile), shtetasi i ri pranon solemnisht vlerat themelore të komunitetit kombëtar dhe angazhohet formalisht për respektimin e rendit juridik dhe detyrimeve të solidaritetit politik, ekonomik dhe social.

​Përmbledhje e efekteve juridike:

✔️​Efikasiteti i Dekretit: I pezulluar deri në momentin e betimit; dekadon në mënyrë takative pas 6 muajve nga njoftimi.
✔️​Nisja e Efekteve të Shtetësisë: Nga dita pasardhëse (ora 00:00) e kryerjes së betimit.
​Transkriptimi (Regjistrimi): Akti i betimit regjistrohet në librat e Gjendjes Civile të Bashkisë (Comune), duke formalizuar regjistrimin anagrafik si shtetas italian.
✔️​Efektet mbi fëmijët e mitur: Fëmijët e mitur që bashkëjetojnë me prindin që bën betimin, fitojnë automatikisht shtetësinë italiane në të njëjtin moment, sipas Nenit 14 të ligjit 91/92.

​Si përfundim, nëse dekreti ministror përfaqëson verifikimin e rreptë të kushteve objektive dhe subjektive nga ana e Shtetit, betimi përbën pranimin formal dhe të ndërgjegjshëm të individit: një takim i përkryer midis vullnetit sovran të Shtetit dhe angazhimit solemn të qytetarit.